Basın ajansı modeli tek yönlü iletişim sürecine dayanıyor

Halkla Bağlantıların gelişim sürecinde başta ‘Basın Ajansı Modeli’ olmak üzere bağlantı usullerine nazaran değişen birçok farklı model tasarlandı. Basın ajansı modelinin temelinde tanıtım fonksiyonunun olduğunu belirten uzmanlar, kaynaktan gaye kitleye yanlışsız tek taraflı bir irtibat sürecine dayalı olmasının en kıymetli özelliği olduğunu vurguluyor. Uzmanlar; 1920 ve sonrasında kamuoyu bilgilendirme modeli, iki taraflı asimetrik model ve iki taraflı simetrik modellerin Halkla Alakaların gelişim sürecine dahil olduğunu söz ediyor.

Üsküdar Üniversitesi İrtibat Fakültesi Halkla Bağlantılar ve Tanıtım Kısım Lideri Dr. Öğretim Üyesi Özge Akbaş, basın ajansı modeli ve akabinde üretilen tanıtım modelleri ile ilgili değerlendirmelerde bulundu.

Temelinde tanıtım fonksiyonu var

Tarihî açıdan Halkla Bağlantıların gelişimi dikkate alındığında o devrin şartlarına bağlı olarak uygulanmış bağlantı stillerine nazaran halkla bağlar modelleri olduğunun görüldüğünü belirten Dr. Öğretim Üyesi Özge Uğurlu, “Grunig ve Hunt’ın halkla münasebetler modellerinden birincisi olarak görülen ‘Basın ajansı modeli’, temelinde tanıtım fonksiyonunun olduğu bir modeldir. 19. yüzyılın birinci yarısında yaşanan endüstriyel ihtilal, ticarileşmeyi merkeze alan faaliyetlerin yayılmasına taban hazırladı. Bu model kapsamında bilhassa kamunun dikkatini çekecek rastgele bir husus hakkında tanıtım faaliyetlerine yer verilirken, son gaye ise basında yer bulmak olarak görülmektedir.” dedi.

Tek istikametli irtibat sürecine dayanıyor

Basın ajansı modelinin en değerli özelliğinin kaynaktan maksat kitleye yanlışsız tek istikametli bir bağlantı sürecine dayanması olduğunu tabir eden Uğurlu, “Bu noktada iletinin doğruluğu, muteber olması üzere konular art planda kalırken, tek taraflılık ve yarı gerçekler basın ajansı modelinde kullanılıyor. Amerika Birleşik Devletleri’nde bu periyot içerisinde birçok basın casusu, kahramanlar yaratarak onları tanınan hale getirip kamuoyunun ilgi ve takviyesini toplamak ismine gerçekleri çarpıtmaktan kaçınmadı.” diye konuştu.

1920’de kamuoyu bilgilendirme modeli ortaya çıktı

Dr. Öğretim Üyesi Özge Uğurlu, gerek iş dünyası gerekse siyasal bağlantı kampanyaları dahilinde gerçekleştirilen manipülasyon teknikleri ile magazin yahut haber bedeli taşımayan içerikleri maksat kitlelerle paylaşan bir yaklaşımın karar sürdüğünü söyledi ve kelamlarına şöyle devam etti:

“Basın ajansı modelinden sonra ‘kamuoyu bilgilendirme modeli’, 1920 yılında ortaya çıkmış ve iki taraflı simetrik modelin uygulanışına kadar gündemde olmuştur. Ivy Lee ortaya atmış olduğu Prensipler Bildirisinde bu modelin gayesini açıkça söz ediyor ve halkla alakalar mesleğinin gelişimi açısından da epeyce kıymetli bir atak olarak nitelendiriyor. Buna nazaran yapılan halkla alakalar çalışmalarında gerçek ve eksiksiz bilgi sunma amacıyla yola çıkılıyor. Böylelikle amaç kitlenin zihnini meşgul edebilecek temelsiz bilgiler engellenmiş oluyor. Bunun en değerli destek noktası da kurumun imajının amaç kitlenin zihninde olumlu olmasına imkan sağlamasıdır. İki taraflı asimetrik model ise karşılıklı lakin istikrarsız bir irtibata dayanıyor ve ikna sürecini merkeze almasından ötürü gerçek halkla bağlar çalışmalarının temelini oluşturuyor.”

En değerli dinamik geri bildirim

İki istikametli asimetrik modelin temsilcisi olan E. Bernays’in bu modelle birlikte halkla alakalar faaliyetleriyle amaçlanan tavır ve davranış değişikliğinin oluşturulması için birçok aktiflik gerçekleştirdiğini söz eden Uğurlu, “Bu model içerisindeki en kıymetli dinamik, maksat kitleden alınacak geri bildirim olarak görülüyor. Fakat alınan geri bildirim, yalnızca ikna emeliyle kullanılıyor. Dört halkla ilgiler modelinin sonuncusu ‘iki taraflı simetrik model’dir. Bu modelin en kıymetli özelliği kurumlar ve gaye kitleleri ortasındaki ortak noktaların keşfedilmesi, ortaya çıkartılması, gerekli bildirimlerin alınmasıyla bunların kurum siyasetlerine ve tahlil stratejilerine yansıtılmasıdır.” dedi.

İrtibat dinamikleri kıymetli ipuçları veriyor

Dr. Öğretim Üyesi Özge Uğurlu, ‘Bugünkü halkla bağlar uygulamaları, kurumların gaye kitleleriyle kurmuş oldukları irtibatta onların gereksinim ve beklentilerinin fark edilmesi, kıymetlendirilmesi ve uygulamaya geçilmesini odak noktasına alıyor.’ dedi ve kelamlarına şöyle devam etti:

“Halkla alakalar alanının ülkülerini kapsayan toplumsal sorumluluk, etik, sürdürebilirlik, gönüllülük üzere kavramların değerinin artması da kurumların maksat kitleleriyle kurdukları bağlantının temelini oluşturuyor. Bir toplumdaki iletişim dinamikleri, kamuoyu süreçlerinin yönü ve içeriği hakkında birinci önemli ipucunu verir. Bu iletişim dinamiklerinin bilinmesi, halkla ilişkiler programlarının planlanması, gaye kitle olarak kamu tahlilleri ve ilgili medya tekniklerin saptanması açısından da son derece önemlidir. Halkla ilişkiler, tüm iç ve dış maksat kitle ile müspet ilişkiler geliştirme ve örgütsel amaçlarla toplumsal beklentiler ortasında tutarlılık kurma gayesiyle iletişim faaliyetlerinde bulunmaktır.”

Kaynak: (BHA) – Beyaz Haber Ajansı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

  1. Basın ajansı modeli tek yönlü iletişim sürecine dayanıyor için yorumda bulun

    Basın ajansı modeli tek yönlü iletişim sürecine dayanıyor için henüz bir yorumda bulunulmamış! Hemen üst alanda bulunan formu kullanarak Basın ajansı modeli tek yönlü iletişim sürecine dayanıyor için ilk yorumu yapabilirsin.